Encyklopedia objawów chorób - alfabetyczny spis
 
 

Jak działają męskie hormony płciowe?

 

5 czerwca 2013

|

Kategoria: Antykoncepcja

 
Jak działają męskie hormony płciowe?

Autor: Aurileide Alves

Źródło: sxc.hu

Męskie hormony płciowe, czyli inaczej mówiąc androgeny mają budowę sterydową i charakteryzują się działaniem maskulinizującym fizjologicznie. Oparte są na pierścieniu węglowodorowym cholesterolu o różnych funkcjach biologicznych.
Produkowane są przez komórki Leydiga znajdujące się w męskich gonadach (jądrach), a także przez część siatkowatą kory nadnerczy. Może się zdarzyć, że  w małych ilościach wytwarza je również organizm kobiecy, jednak są to naprawdę małe stężenia.    

Podstawowym androgenem jest oczywiście testosteron, którego biosynteza odbywa się u chłopców przed okresem pokwitania, a także w komórce Leydiga u dorosłych mężczyzn. U młodszych osobników płci męskiej powstaje on z androstendionu, który wytwarzany jest z kolei z  dihydroepiandrosteronu, w skrócie DHA. U dorosłych mężczyzn natomiast substratem do biosyntezy testosteronu są związki sterolowe, które zawierają  nienasycone wiązanie w pozycji Δ5, powstające z cholesterolu. Produktami, które znajdują się w  tej syntezie poza testosteronem są również: cholesterol, pregnenolon, 17α-hydroksypregnenolon, dihydroepiandrosteron i androstendion.

Testosteron może także wytwarzać się w tak zwanej drodze Δ4 syntezy testosteronu ze związków zawierających wiązanie w pozycji Δ4, powstające z progesteronu. Produkty jakie znajdują się w tej przemianie są także: progesteron, 17OH-progesteron i Δ4-androstendion. Testosteron, który wydzielany jest także w niewielkiej ilości również u kobiet. Obywa się to w komórkach osłonki i zrębu jajnika oraz w warstwie siatkowatej kory nadnerczy. U kobiet głównym androgenem jest jednak androstendion.

Ciekawostką jest, że organizm przeciętnego mężczyzny w ciągu jednej doby jest w stanie wytworzyć około 7000 μg testosteronu, 2400 μg androstendionu i 300 μg dihydrotestosteronu. Kobiety mają znacznie mniejsze możliwości w tym względzie. Ich średnie ilości to odpowiednio: 300, 3400 i 60 μg. Testosteron wydziela się do krwi, jednak jest to hamowane zwrotnie przez hormon przysadki – lutropinę, a także znajdujące się we krwi androgeny, przede wszytskim testosteron i dihydrotestosteron, które związane są z białkami krwi.

Androgeny często idą w parze z wytwarzanymi w wątrobie globulinami wiążącymi hormony płciowe, a u mężczyzn także z wytwarzanym przez komórki Sertolego jąder białkiem wiążącym androgeny. Tutaj warto zauważyć, że aktywność biologiczną wykazują jedynie androgeny będące w postaci wolnej. W przypadki męskich osobników stanowią one zaledwie 2.2% całkowitej ilości testosteronu, natomiast u płci przeciwnej jeszcze mniej, bo tylko 1,3%. Produktami metabolizmu testosteronu są nieaktywne 17-ketosteroidy oraz pochodne hydroksylowe, będące po połączeniu z kwasem glukuronowym lub siarkowym wydalane z naszego organizmu, najczęściej wraz z moczem.

Działanie testosteronu to wynik jego oddziaływania ze przeróżnymi  receptorami. Cechują się budową niezwykle charakterystyczną dla jądrowych receptorów steroidowych i wykazują aktywność jedynie po połączeniu się z testosteronem. W efekcie czego dochodzi do pobudzenie procesów transkrypcji i ma to ogromne znacznie w przypadku dojrzewania plemników, rozwóju pęcherzyków nasiennych, najądrza, gruczołu krokowego, prącia i moszny. Androgeny mają także wielką wagę przy wystąpieniu trzeciorzędowych męskich cech płciowych, takich jak charakterystyczne owłosienie, głos czy libido. Męskie hormony płciowe poza tym wpływają też na gospodarkę białkową.

Testosteron i dihydrotestosteron zwiększają akumulację białek oraz w wielkim stopniu nasilają przyrost mięśni szkieletowych, szkieletu i mięśnia sercowego. W taki sposób zwiększony anabolizm może prowadzić do dodatniego bilansu azotowego. Oprócz azotu w organizmie zatrzymywane są: sód, potas, fosfor i chlor. Co więcej nasze androgeny pobudzają również gruczoły łojowe, powodują rozrost krtani i zwiększają wytwarzanie erytrocytów. Dzięki nim zwiększa się także stężenie cholesterolu i β-lipoprotein, a z kolei zmniejszeniu ulega stężenie α-lipoprostein.

Androstendion, czyli inny hormon płciowy działa znacznie słabiej androgennie i anabolicznie niż testosteronu. Jego rola w męskim organizmie ogranicza się jedynie do możliwości przekształcenia się w estradiol i estron. Niedobór androgenów, a raczej głównie testosteronu może  prowadzić do poważnych zaburzeń, a dokładnie do tak zwanego eunuchoidyzmu, który objawia się zanikiem męskich cech, w tym płodności. Może mieć to charakter wtórny bądź też pierwotny. U kobiet androgeny pełnią funkcję regulatora dojrzewania owocytów, a ponadto eliminują dojrzewanie pęcherzyków z niepełnowartościowymi owocytami. Nadmiar męskich hormonów  przyczynia się u osobników tej płci do nadmiernego niszczenia owocytów znajdujących się w jajnikach, co w konsekwencji prowadzi do rozwoju zespołu policystycznych jajników. Zbyt dużo testosteronu i innych androgenów to bardzo poważna sprawa, ponieważ przyczynia się do wirylizacji, czyli wystąpienia cech męskich u kobiet.

Wytwarzane przez męski organizm hormony są niezwykle istotne dla jego dobrego funkcjonowania. Musi być zachowana odpowiednia ilość, gdyż zarówno nadmiar jak i niedobór stanowią spory problem. Może to prowadzić do przeróżnego rodzaju zaburzeń. Dlatego tak ważne jest kontrolowanie ich stanu poprzez dość częste wizyty u lekarza specjalisty. Tylko w ten sposób możemy być pewni iż pozostaniemy całkowicie zdrowi i w pełni sprawni seksualnie.

Autor:

Karol Frankowski
 
 
Tagi: męskie hormony płciowe, seks, testosteron, antykoncepcja dla mężczyzn, płodność, jak zwiększyć płodność, zaburzenia seksualne

Komentarze